Wszystko o nowej drodze startowej

W poniedziałek 26 listopada 2012 roku Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze SA, firma zarządzająca Katowice Airport podpisała z Budimexem SA umowę na wykonanie nowej drogi startowej.

Jest to największa inwestycja w dotychczasowej historii pyrzowickiego lotniska zarówno pod względem kosztów, jak i skali planowanych robót. Przedsięwzięcie dofinansowane jest ze źródeł Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013 i nosi nazwę „Port Lotniczy w Katowicach – rozbudowa i modernizacja infrastruktury lotniskowej i portowej”. Unia Europejska dofinansuje ten projekt na poziomie do 50% tzw. kosztów kwalifikowanych, czyli poniesionych na realizację Projektu zgodnie z wytycznymi Instytucji Zarządzającej i kwalifikujących się do refundacji ze środków przeznaczonych na realizację POIiŚ. Obejmuje on dwa zadania: rozbudowę płyty postojowej PPS-1 i modernizację dróg kołowania E1, E2 i D (prace budowlane trwają, ich zakończenie przewidziane jest na czerwiec 2013 roku) oraz budowę nowej drogi startowej wraz z niezbędną infrastrukturą. Ta druga inwestycja, której poświęcony jest ten tekst, zgodnie z zapisami umowy ma zakończyć się najpóźniej 30 września 2014 roku.

Zacznijmy od położenia. Droga startowa to powierzchnia w kształcie prostokąta przygotowana do startów i lądowań statków powietrznych i stanowiąca część pasa startowego, na który składają się dodatkowo tzw. czołowe i boczne zabezpieczenia zmniejszające ryzyko uszkodzenia statku powietrznego w przypadku zjechania z drogi startowej oraz zapewniające mu bezpieczny przelot w trakcie startu lub lądowania. I choć pyrzowickie lotnisko posiada jeden pas startowy to w kategoriach operacyjnych mówimy o dwóch – pasie 27 i pasie 09. Nowa droga startowa Katowice Airport będzie położona równoległe do obecnie istniejącej w odległości 195 metrów oś do osi pasa. Tutaj mała uwaga. Często jesteśmy pytani czy po wybudowaniu nowej drogi startowej w Pyrzowicach będą dwie równoległe drogi umożliwiające starty i lądowania samolotów. Odpowiedź brzmi nie, ponieważ obecnie istniejąca droga startowa po oddaniu do użytku nowej drogi zostanie przekształcona w drogę kołowania. Warto pamiętać, że największe pod względem ruchu pasażerskiego lotnisko świata dysponujące jedną drogą startową, czyli Londyn-Gatwick w roku 2011 odprawiło 33 mln pasażerów, to ponad 1,5 raza tyle, ile w zeszłym roku odprawiły wszystkie polskie porty lotnicze.

Wracając jednak do nowej pyrzowickiej drogi startowej. Będzie ona wykonana z betonu cementowego. Jej długość wynosić będzie 3200 metrów, przy szerokości 45 metrów plus symetryczne pobocza asfaltowe o szerokości 7,5 metra. Połączona będzie z obecnie istniejącą drogą startową, (która przekształcona zostanie w drogę kołowania) poprzez drogę kołowania L (Lima) oraz znajdującą się na przedłużeniu obecnie istniejącej drogi kołowania F (Foxtrot) drogą kołowania S (Sierra). Ponadto na nowej drodze startowej zaplanowana dwie drogi szybkiego zjazdu, po jednej dla każdego kierunku, o oznaczeniach R (Romeo) i N (November). Są to tzw. speedwaye, pozwalające na szybsze opuszczenie drogi startowej przez samoloty ze względu na fakt, że są połączone z drogą startową pod kątem umożliwiającym wjazd w nie z prędkością do 90 km/h i dalsze wyhamowanie samolotu. Ponadto powstanie trzecia prostopadła droga kołowania o oznaczeniu M (Mike). W przypadku dróg kołowania R i M w ramach inwestycji powstaną ich fragmenty od krawędzi drogi startowej do granicy 60 metrów od niej. Wszystkie drogi kołowania wchodzące w skład opisanej inwestycji będą miały nawierzchnię asfaltową. Dodatkowo na początku pasa 27 powstanie zatoka do zawracania statków powietrznych.

Załogi startujące i lądujące z wykorzystaniem kierunku wschodniego, czyli pasa 09, będą miały dostępną do wykonywania tych operacji całą jej długość, czyli 3 200 metrów. Inaczej będzie wyglądała sytuacja w przypadku startów i lądowań z wykorzystaniem kierunku zachodniego, czyli pasa 27. Jeśli chodzi o starty dostępna będzie cała długość drogi. W przypadku lądowań próg pasa będzie na stałe przesunięty o 320 metrów czyli LDA (Landing Distanse Available, Dystans Dostępny do Lądowania) wynosić będzie 2 880 metrów. Tego typu zabieg wynika z występowania przeszkód przy podejściu do lądowania w Pyrzowicach od wschodu i jest podyktowany wymaganiami przepisów Międzynarodowej Organizacji Lotnictwa Cywilnego (ICAO).

Nowa droga startowa Katowice Airport będzie wyposażona w radiowy system nawigacyjny wspomagający lądowanie samolotu w warunkach ograniczonej widzialności i niskiego zachmurzenia, który z języka angielskiego nazywany jest w skrócie ILS (Instrument Landing System). Co ważne będzie to ILS kategorii II (dotychczas pyrzowickie lotnisko dysponowało ILS kategorii I). Dzięki temu systemowi samoloty będą mogły lądować w Katowice Airport przy gorszych warunkach atmosferycznych niż obecnie, tj. widzialności wzdłuż drogi startowej nie mniejszej niż 300 metrów i przy wysokości decyzji (momencie, w którym piloci mają kontakt wzrokowy z powierzchnią terenu lub świetlnymi pomocami nawigacyjnymi) nie mniejszej niż 30 metrów.

ILS kategorii II to także bardziej rozbudowane oświetlenie nawigacyjne drogi startowej i dróg kołowania. W przypadku drogi startowej oprócz występujących także w kategorii I ILS światłach krawędziowych w kolorze białym (na ostatnich 600 metrach patrząc z miejsca, z którego rozpoczyna się rozbieg do startu – żółtych) oraz zielonych światłach wyznaczających próg drogi startowej i czerwonych wyznaczających jej koniec, podświetlona będzie także białymi światłami oś drogi startowej oraz strefa przyziemienia pasa 27. Oświetlenie strefy przyziemienia występuje na długości 900 m od progu pasa w postaci par poprzeczek koloru białego umieszczonych symetrycznie w stosunku do osi drogi startowej. Bardziej rozbudowane będzie także oświetlenie dróg kołowania. W kategorii I ILSa wyznaczają je światła krawędziowe koloru niebieskiego, w przypadku kategorii II ILSa są one uzupełnione o podświetlenie osi dróg kołowania, poprzeczek zatrzymania i poprzeczek pośredniego oczekiwania. W przypadku dróg kołowania innych niż droga szybkiego zjazdu z drogi startowej są to światła zielone, a na speedwayu światła na przemian koloru żółtego i zielonego.

Nie należy również zapominać o świetlnych systemach podejścia. Pas 27 na długości 900 m od progu będzie wyposażony w świetlny system podejścia precyzyjnego kategorii II w układzie geometrycznym ALPA-ATA. System ten składa się z rzędu świateł rozmieszczonych na przedłużeniu osi drogi startowej w rozstawie co 30 m i poprzeczek świetlnych umiejscowionych w odległości 150 i 300 m od progu pasa w kierunku lądującego statku powietrznego. Oświetlenie osi podejścia będzie wyposażone również w system świateł błyskowych błyskających w kolejności od początku podejścia do progu z częstotliwością 2 błysków na sekundę. Na kierunku pomocniczym przewidziano uproszczony świetlny system podejścia, tzw. krzyż z osią o długości 420 m i poprzeczką świetlną (crossbar) w odległości 300 m od progu pasa 09. Oba kierunki będą również wyposażone we wzrokowe wskaźniki ścieżki podejścia w postaci PAPI, które wspomagają prowadzenie kierunkowe statku powietrznego przy podejściu do lądowania z prostej.

Wzdłuż drogi startowej na wysokości obydwu strefy przyziemienia oraz pośrodku znajdą się ogródki meteo. Każdy wyposażony będzie w wiatromierz wyznaczający kierunek i prędkość wiatru przyziemnego oraz widzialnościomierz podający zasięg widzenia wzdłuż drogi startowej (RVR). System osłony meteorologicznej będą uzupełniały także dwa celiometry umieszczone w odległości ok. 1000 m od każdego z progów drogi startowej na przedłużeniu jej osi na niewielkim offsecie, co zapobiegnie błędnym odczytom spowodowanym mierzeniem przelatujących nad nimi statków powietrznych. Z ciekawostek nowa droga startowa Katowice Airport wyposażona będzie także w system icealert informujący automatycznie służby kontroli ruchu lotniczego i Dyżurnego Operacyjnego Portu o pojawieniu się oblodzenia na nawierzchni drogi.

GTL SA zależy także na tym, żeby wraz z oddaniem nowej drogi startowej ukończyć dwie dodatkowe inwestycje infrastrukturalne, które pozwolą optymalnie wykorzystać możliwości operacyjne pyrzowickiego lotniska. Chodzi o przedłużenie drogi kołowania E (Echo) w kierunku wschodnim wraz z modernizacją płyty postojowej PPS-3 dedykowaną do obsługi ruchu cargo oraz budowę płyty do odladzania statków powietrznych bezpośrednio przy początku pasa 27.

Kończąc, warto jeszcze przedstawić korzyści, jakie dla klientów lotniska zarówno linii lotniczych, jak i pasażerów, będą się wiązały z oddaniem do użytkowania nowej drogi startowej. Po pierwsze będzie dłuższa ona od obecnie istniejącej o 400 metrów, co umożliwi wykonywanie z Pyrzowic rejsów na dalszych dystansach bez konieczności międzylądowania w celu dotankowania. Dotyczy to oczywiście dalekodystansowych samolotów szerokokadłubowych. Dzięki dłuższej drodze rozbiegu przy starcie większość z nich np. Jumbo Jety, będą mogły startować ze swoją maksymalną lub zbliżoną do niej masą startową.

Dla pasażerów duża korzyść to również system umożliwiający lądowania w ograniczonej widzialności (ILS) II kategorii. Dzięki niemu piloci będą mogli bezpiecznie lądować w Pyrzowicach przy o wiele gorszych warunkach atmosferycznych niż obecnie. W związku z tym przekierowania samolotów ze względu na ograniczoną widzialność, które docelowo miały lądować w Katowice Airport na inne lotniska, stanie się prawdziwą rzadkością. Ponadto nowa droga startowa z pewnością podniesie konkurencyjność pyrzowickiego lotniska nie tylko w Polsce, ale także w Europie Środkowej, ponieważ już pod koniec 2014 roku Katowice Airport będą dysponowały najnowszą wśród wszystkich polskich portów lotniczych infrastruktura liniową.

Tekst: Piotr Adamczyk (Dział Komunikacji i Promocji), Michał Stanek (Jednostka Realizująca Projekt)

(10 ocen, średnia: 4,90 na 5)

Udostępnij:

Powiązane posty

9 komentarzy

  1. Martyna Zapała
    26 listopada 2012 o 19:29 - Odpowiedz

    Dzień dobry.
    Ciekawią mnie argumenty, które przeważyły za budową całkowicie nowej drogi startowej, zamiast inwestycji w już istniejący pas – tj. przedłużenia go o 400 m, modernizacji ILS do 2. kategorii, ulepszenia oświetlenia i ewentualnego liftingu nawierzchni. Czy to nie byłoby tańsze?
    Z góry dziękuję za odpowiedź :)

    • Piotr Adamczyk (Dział Komunikacji i Promocji Katowice Airport)
      27 listopada 2012 o 19:39 - Odpowiedz

      Pani Martyno po pierwsze większość polskich lotnisk użytku publicznego, jeśli chodzi o drogi startowe bazuje na tym, co wybudowano jeszcze wtedy, gdy lotniska należały do wojska. Podobnie jest w Pyrzowicach. Siłą rzeczy nośność naszej drogi startowej nie była projektowana pod samoloty komunikacyjne. Dlatego w perspektywie najbliższych czterech, pięciu lat zmuszeni bylibyśmy przeprowadzić generalny remont drogi startowej, co związane byłoby z zamknięciem lotniska na około pół roku. Z przyczyn społeczno-ekonomicznych byłoby to bardzo złe rozwiązanie. Po drugie nie ma już możliwości przedłużenia nowej drogi startowej. Po trzecie koszt remontu w porównaniu z budową nowej drogi startowej nie różni się aż tak bardzo. Proszę pamiętać, że budowa nowej drogi będzie w wysokości do 50% wartości kosztów kwalifikowanych dofinansowana ze źródeł unijnych. Na remont raczej nie uzyskalibyśmy dofinansowania. Po czwarte nowa droga jest tak zaprojektowana, że docelowo może liczyć nawet 3 600 metrów długości w pierwszym etapie będzie to 3200 metrów. Po piąte będzie ona miała o wiele wyższą nośność niż obecnie istniejąca, co w dłuższej perspektywie pozwoli nam zaoszczędzić znaczne kwoty, które obecnie przeznaczamy na remonty aktualnie używanej drogi startowej.

  2. Zbigniew Olszowski
    27 listopada 2012 o 06:35 - Odpowiedz

    No nareszcie coś ciekawego na temat budowy nowego pasa. Po programie w TVN 24 o przeniesieniu roślin do ogrodu botanicznego nie było mozna nic na ten temat znależć.bardzo dobry i wyczerpujący artykuł.Było by fajnie po rozpoczęciu budowy o aktualności i fotki. Pozdrawiam

    • Piotr Adamczyk (Dział Komunikacji i Promocji Katowice Airport)
      27 listopada 2012 o 19:43 - Odpowiedz

      Panie Zbigniewie gdy tylko ruszą prace budowlane, będziemy starali się na bieżąco przedstawiać ich postęp za pomocą aktualizowanej na bieżąco galerii. Zarówno na naszej stronie internetowej jak i na profilu na facebooku.

  3. Tomasz Trepka
    27 listopada 2012 o 14:19 - Odpowiedz

    Jestem przekonany, że to bardzo dobra informacja dla Wszystkich. Inwestycja ogromna i potrzebna, pozwoli w znaczący sposób przyspieszyć rozwój naszego regionu na poziomie mikro i makro. Gratulacje odwżnej decyzji.

    • Piotr Adamczyk (Dział Komunikacji i Promocji Katowice Airport)
      27 listopada 2012 o 19:41 - Odpowiedz

      Panie Tomaszu dziękujemy za miłe słowa. Podobnie jak Pan jesteśmy przekonani, że zakończenie tej inwestycji przyniesie znaczne korzyści nie tylko zarządzanemu przez GTL SA lotnisku, ale także całemu regionowi.

  4. Piotr J. Ochwał
    27 listopada 2012 o 18:38 - Odpowiedz

    @MZ Może i byłoby tańsze, ale zapewne uniemożliwiłoby rozbudowę powierzchni postojowej na północ, wybudowanie porządnych dróg kołowania, a co najważniejsze – niwelowanie terenu wymagałoby zamknięcia lotniska na dobrych parę miesięcy.

  5. Jarosław Krowicki
    17 grudnia 2012 o 09:25 - Odpowiedz

    Szanowny Panie Piotrze, szanowny Panie Michale, z ciekawością czytam Państwa listy dotyczące „naszego” lotniska.
    Odnośnie bieżącego artykułu, mogę tylko wyrazić podziękowania dla zarządzających za to, że dbają o właściwy obraz naszej „perełki” w oczach zainteresowanych jej działaniem osób, a Panom za interesującą i precyzyjną formę listu.

    Z wyrazami szacunku
    Jarosław Krowicki
    P.S. Z uwagą obserwuję również dane statystyczne na stronie internetowej lotniska wskazujące na jego rozwój i trudności gospodarcze naszego regionu.
    W dziale „statystyki” widziałbym chętnie możliwość porównania statystyk nie tylko z danymi z poprzedniego roku ale z danymi z kilku poprzednich lat.

  6. Zbygniew Nawrocki
    2 listopada 2013 o 12:29 - Odpowiedz

    Ciekawe czy u nas w Krakowie zbudują nowy pas. Zaczynam się bać, że jak zwykle coś może stanąć na przeszkodzi: protesty mieszkańców:
    http://epkk.wordpress.com/
    Albo ekoterroryści

Zostaw komentarz